روشن بيان شده است : مانند : شراب ، ميته ، گوشت خوك وخون و . . . ولى برخى از آن ها به صورت كلى مانند : أحلت لكم الطيبات وحرمت عليكم الخبائث آمده است واز اين فهميده مىشود . فقها ، از اين دو حكم كلى ، احكام زيادى استفاده مىكنند وحتى چيزهايى كه به مرور زمان در بين مردم خوردن آن ها رايج مىشود حكم آن ها را نيز از اين قواعد كلى استنباط مىنمايند . ج - قاعده تزاحم ( أهم ومهم ) در اسلام احكام تابع يك سلسله مصالح ومفاسد واقعي است چون مصالح ومفاسد در يك درجه نيستند لذا احكام طبق آن ها درجه بندى شده است واين جهت سبب شده كه باب مخصوص در فقه اسلامى به نام باب تزاحم يا أهم ومهم باز شود ودر صورت بر خورد واجتماع مصالح ومفاسد گوناگون ، اسلام اجازه داده ، فقهاء وكارشناسان اسلامى درجه اهميت مصالح را با توجه به راهنمائى خود اسلام ، بسنجند ومصالح مهم تر را بر مصالح كم اهميت تر ترجيح بدهند وخود را از اين بن بست خارج نمايند . البتة ، قواعد عامه منحصر به اين ها نيست نظائر زيادى دارد كه اينجا مجال سخن در باره ى آن ها نيست . بنابر اين در اسلام براي هر موضوعي حكمي است واگر به دليل خاصي نباشد با قواعد كلى مسألة روشن خواهد شد واگر موضوعي بود كه مشمول هيچ يك از عمومات وقواعد كلى نبود آن گاه به أصول عمليه چهارگانه ( استصحاب ، احتياط ، تخيير وبرائت ) رجوع مىشود وچون مجارى أصول طبق يك حصر عقلي در همين چهار مورد است حتما مسألة ى مورد بحث داخل تحت يكى از أصول خواهد گرديد ، پس ممكن نيست موضوعي پيدا شود كه از نظر فقهى حكم آن معلوم نباشد . آرى اين است راز ورمز اجتهاد كه اسلام را با مقتضيات زمان تطبيق مىكند .